Het Ierse huwelijk

Vóór het huwelijk…

Elk huwelijk begint uiteraard met een ontmoeting…
Zeer lang geleden waren het echter de ouders die kozen. De meeste huwelijken werden gearrangeerd door koppelaars die op zoek moesten gaan naar de "ideale partij".

Begin jaren 1900 kwamen jongeren samen, meestal 's zomers, op bekende plaatsen en ontmoetingspunten tussen dorpen. Er weerklonk traditionele muziek, en iedereen danste op straat.

Een ander ontmoetingsforum was het heidense "Lughnasa"-feest. Op 1 augustus verzamelden de jongeren op een heuveltop om Lugh te vereren, de god van het licht en de wijsheid.

Tot slot bestond er nog een radicalere methode: ontvoering. Wanneer twee jonge mensen verliefd werden op elkaar, maar de ouders zich verzetten tegen hun huwelijk, ontvoerde de jongen het meisje. De ouders waren dan zo wanhopig omdat hun dochter er vóór het huwelijk vandoor was gegaan met een man, dat ze uiteindelijk toch hun zegen gaven.

Goed om te weten:

Vroeger konden ongehuwden alleen maar op minachting rekenen van de gemeenschap. Er bestond trouwens een ritueel om hen te vernederen. Op de eerste zondag van de Vasten werden vrijgezellen die op straat liepen, "aangevallen" door mannen en vrouwen, die met wit krijt strepen maakten op hun kleren.
Sommigen plaatsten zelfs een mannen- of vrouwenpop voor hun deur.

De voorbereiding van het huwelijk

Vroeger bereidden jonge meisjes zo vroeg mogelijk hun huwelijk voor. Die voorbereiding werd de "Bottom drawer" genoemd en omvatte alles wat het meisje nodig had voor haar huwelijk. Onder meer het zeer beroemde deken in patchwork.

Om dit deken te vervaardigen volgens de regels van de kunst, moest het meisje een paar vriendinnen uitnodigen op de zogenaamde "Quilting party". Meteen de gelegenheid om rond een kopje thee te praten over de jongens die ze kenden. 's Avonds begonnen ze te dansen en te zingen, en kregen ze gezelschap van het andere geslacht. Dat alles in een bijzonder gemoedelijke sfeer.

De huwelijksgewoonten van vroeger

Jaren geleden trouwden de meeste Ieren op Vette Dinsdag.
Waarom? Omdat de katholieken niet mochten huwen tijdens de Vasten, en Vette Dinsdag is nu net de laatste dag vóór de Vasten… Die dag werd dan ook omgedoopt tot "Galloping Tuesday", vrij vertaald: "Supertrouwdinsdag", want die dag stapten koppels massaal in het huwelijksbootje.

Het paar moest enkele huwelijksrituelen uitvoeren om geluk en voorspoed af te smeken:

• Bij het buitenkomen uit de kerk droeg de bruidegom een schotel met geldstukken. Hij moest die in de menigte gooien, als waarborg voor een gelukkig huwelijk. Kinderen en bedelaars waren dol op dat moment.

• Wanneer de stoet naar de feestzaal trok, legden de vrienden van de bruidegom touwen op de weg en moest hij een doorgangsrecht betalen. Dit spelletje had geen enkele betekenis, maar de gasten amuseerden zich er flink mee!

• Zodra de bruid thuiskwam, verbrokkelde haar moeder een stuk havermouttaart boven haar hoofd. Dat moest haar geluk brengen. Daarop stortten de jonge ongehuwden die de ceremonie bijwoonden, zich verwoed op de kruimels. De legende wil namelijk dat, als een vrijgezel een kruimeltje onder zijn hoofdkussen legt, hij zijn toekomstige wederhelft zal zien in zijn droom.

En hoe zat het met de geschenken? Rijke mensen schonken de bruid vaak een juweel of een persoonlijk voorwerp, terwijl minder gegoeden huisraad en dingen voor dagelijks gebruik cadeau gaven.

Tot slot kunnen we onmogelijk over de "oude tijd" spreken zonder het over de bruidsjurk te hebben.
Toekomstige echtgenotes droegen een rok en een jasje, waarmee ze elke zondag naar de kerk gingen.
De eigenlijke bruidsjurk deed pas haar intrede tussen 1900 en 1930. Alleen de rijken konden zich dat veroorloven. De jurk was beige of bruin, zodat het meisje ze achteraf zonder probleem kon blijven dragen.

Het huwelijk vandaag

Het Ierse huwelijk is zeer "Europees". Het omvat een burgerlijke en een religieuze plechtigheid. Daarna volgt een groot feest met familie en vrienden, dat duurt tot in de vroege uurtjes. Op het programma: typische gerechten op basis van aardappelen, drank en Keltische muziek.

De Claddagh-ring

Op deze ring staat een hartje afgebeeld tussen twee handen, met een kroon erboven. De ring werd 300 jaar geleden ontworpen door een Ierse visser die zijn vrouw vaak lang moest missen. Sindsdien is hij hét liefdessymbool bij uitstek en vervangt hij zelfs de traditionele trouwring.

Het hart staat symbool voor liefde, de handen voor verbintenis en vriendschap, de kroon voor trouw.

Typisch huwelijksbijgeloof

Veel Ieren zijn vandaag nog altijd bijzonder bijgelovig als het om het huwelijk gaat.
Het ene bijgeloof brengt geluk, het andere ongeluk.

Negatief bijgeloof:
• Niemand mag de bruid kussen vóór de bruidegom.
• Er mag nooit getrouwd worden op een maandag of een vrijdag.
• De bruid mag nooit groen dragen.
• Als er op de ochtend van het huwelijk een kopje of een glas breekt, zal ook het huwelijk ooit stuklopen.
• Als één van beide echtgenoten tijdens de plechtigheid zijn of haar trouwring laat vallen, wacht er het koppel ongeluk.

Positief bijgeloof:
• Het bruidspaar moet in zijn nieuwe woonst opgewacht worden door een man.
• Het koppel moet bij het buitenkomen uit de kerk iets toegeworpen krijgen, vaak rijst of geldstukken.
• De bruidegom moet zijn echtgenote over de drempel van hun nieuwe woning dragen.
• De bruid moet iets nieuws, iets ouds, iets geleends én iets blauws dragen.
• Regen op de huwelijksdag is een teken van voorspoed.

Dankzij al dat bijgeloof hebben de Ierse huwelijken een vleugje nostalgie, iets waar veel koppels wel van houden. Het is dan ook geen toeval dat veel verliefde paartjes uit de hele wereld naar het eiland van Bono trekken om elkaar hun jawoord te geven.